Dil becerileri; söylenenleri anlamayı, kelimeleri ve cümleleri kullanarak düşünceleri ifade etmeyi kapsar. Bazı çocuklar dili anlamada, bazıları kendilerini ifade etmede güçlük yaşayabilir. Bu güçlükler birlikte de görülebilir.
Dil bozuklukları yalnızca konuşmaya geç başlamakla sınırlı değildir. Konuşma ve dil gelişimindeki gecikmeler hakkında ayrı bir bilgilendirme yazısı bulunmaktadır. Kelime öğrenme, cümle kurma, soruları anlama veya bir olayı anlatma gibi alanları da etkileyebilir. Konuşma seslerini doğru üretmek ise ayrı bir beceridir; bir çocuk sesleri doğru söylese de dil becerilerinde desteğe ihtiyaç duyabilir.
Hangi Durumlarda Değerlendirme Düşünülebilir?
Çocuğun yaşına göre kelime dağarcığının sınırlı olması, kelimeleri birleştirmekte veya cümle kurmakta zorlanması, soruları ve yönergeleri anlamakta güçlük yaşaması değerlendirme gerektirebilir. Söylemek istediği kelimeyi bulmakta, yaşadığı bir olayı anlatmakta ya da konuşmayı sürdürmekte zorlanması da dikkate alınır.
Bu gözlemler tek başına tanı anlamına gelmez. Çocuğun yaşı, gelişim öyküsü ve iletişim kurduğu ortamlarla birlikte değerlendirilir.
Değerlendirme Nasıl İlerler?
Aileden çocuğun gelişimi ve günlük iletişimi hakkında bilgi alınır. Oyun ve doğal etkileşimler sırasında dili anlama ve kullanma becerileri gözlemlenir. Gerektiğinde standardize testlerden ve diğer değerlendirme araçlarından yararlanılır.
Değerlendirmede çocuğun yaşadığı güçlüklerin yanında güçlü yönleri, ilgileri ve iletişim kurma biçimleri de ele alınır. İlk görüşme ve değerlendirme süreci ilgili sayfada açıklanmaktadır.
Terapide Neler Çalışılır?
Değerlendirme sonucunda terapi gereksinimi belirlenmesi durumunda hedefler çocuğun bireysel ihtiyaçlarına göre oluşturulur. Çocuğun ihtiyaçlarına bağlı olarak kelime dağarcığı, cümle kurma, dili anlama, anlatma ve karşılıklı iletişim becerileri üzerinde çalışılabilir. Etkinlikler çocuğun yaşına ve ilgi alanlarına göre düzenlenir.
Aile Günlük Yaşamda Nasıl Destek Olabilir?
Aileye, çocuğun dil ve iletişim becerilerini oyun, kitap okuma ve günlük rutinler içinde desteklemeye yönelik öneriler verilebilir. Öneriler, çocuğun ihtiyaçları ve ailenin günlük yaşamı dikkate alınarak belirlenir.
Kaynaklar
American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Spoken Language Disorders. ASHA Practice Portal.
American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Late Language Emergence. ASHA Practice Portal.